Lãnh đạo bằng sự khiêm nhường: Sức mạnh thầm lặng

Thế nào là lãnh đạo bằng sự khiêm nhường?

Lãnh đạo khiêm nhường (humble leadership) là phong cách quản lý đặc trưng ở việc nhà lãnh đạo thấu hiểu sâu sắc về điểm mạnh – yếu của bản thân, trân trọng đóng góp của người khác, luôn sẵn lòng học hỏi cái mới. Khiêm tốn không phải là cố tình hạ thấp bản thân, mà là không quá quan tâm đến việc trở thành “tâm điểm” của sự chú ý. Chính tâm thế này sẽ giúp khắc phục những vấn đề và áp lực do cái tôi quá lớn, cũng như kiến tạo một môi trường nơi ý tưởng của mọi người – không chỉ của riêng người lãnh đạo – đều có thể “tỏa sáng”.

Đặc điểm chính:

• Nhận thức sâu sắc về bản thân: Nhà lãnh đạo khiêm cung đủ tự tin để thừa nhận hạn chế của mình, sẵn sàng thừa nhận nếu họ không thể/ chưa thể đưa ra lời giải cho mọi vấn đề.
• Trân trọng người khác: Họ luôn chú ý và tạo cơ hội tôn vinh tài năng của các thành viên trong nhóm, với ý thức rằng thành công của họ phụ thuộc vào trí tuệ tập thể – vì thế, họ luôn nhanh chóng ghi nhận công lao của người khác.
• Tinh thần học hỏi: Một nhà lãnh đạo khiêm nhường luôn cởi mở đón nhận góp ý và thông tin mới từ mọi nguồn.

Một ví dụ điển hình cho phong cách này là Satya Nadella, CEO của Microsoft. Kể từ khi nhậm chức vào năm 2014, ông đã đóng vai trò to lớn trong việc chuyển đổi văn hóa nội bộ của Microsoft, khuyến khích tinh thần hợp tác thay vì quá cạnh tranh và tập trung vào thành tích cá nhân. Sự chuyển đổi này, bắt nguồn từ cách tiếp cận khiêm nhường và thấu cảm của chính ông, là tác nhân quan trọng đằng sau quá trình “hồi sinh” và đổi mới của Microsoft.

Phong cách lãnh đạo khiêm cung

So sánh lãnh đạo khiêm nhường & lãnh đạo phục vụ

Tuy có mối tương quan mật thiết với nhau, giữa hai phong cách lãnh đạo trên đây vẫn có một số điểm khác biệt nhất định.

Về cơ bản, nhà lãnh đạo phục vụ được thúc đẩy bởi động lực phục vụ, còn nhà lãnh đạo khiêm nhường xuất phát từ tâm thế tự nhận thức. Những nhà lãnh đạo hiệu quả nhất thường sẽ thể hiện cả hai phẩm chất này.

Đọc thêm: Lãnh đạo bằng tâm – Thành công trên nền tảng giá trị nhân văn

Tầm quan trọng của lãnh đạo bằng sự khiêm nhường

Sự khiêm tốn là nền tảng của lãnh đạo.

John G. Miller

Trong thế giới kinh doanh cạnh tranh ngày nay, khiêm tốn không chỉ là một đức tính tốt – chính nó là yêu cần cần thiết, là chất xúc tác quan trọng cho thành công của đội ngũ.

• Khuyến khích văn hóa học tập

Nhà lãnh đạo khiêm nhường sẵn sàng thừa nhận rằng bản thân không có câu trả lời cho mọi vấn đề. Thái độ cởi mở của họ góp phần khuyến khích các thành viên trong nhóm lên tiếng và thử nghiệm các ý tưởng mới mà không sợ bị chỉ trích.

• Tăng cường sự gắn kết & an toàn tâm lý

Nghiên cứu của Catalyst cho thấy khi nhân viên cảm nhận được sự khiêm tốn của lãnh đạo, họ đồng thời sẽ cảm thấy hòa nhập với tập thể hơn. Cảm giác được coi trọng và an toàn là động lực chính thúc đẩy sự gắn kết, góp phần giữ chân nhân tài hàng đầu.

• Cải thiện hiệu suất nhóm

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, lãnh đạo khiêm nhường đóng vai trò quan trọng trong việc giúp đội nhóm đồng lòng vì mục tiêu chung. Bằng cách truyền cảm hứng và đề cao những ý tưởng tốt nhất, nhà lãnh đạo đồng thời tạo cơ hội cho đội nhóm tối ưu hiệu suất công việc.

Không khiêm tốn không làm lãnh đạo

Thách thức đối với phong cách lãnh đạo khiêm cung

• Hình mẫu “nhà lãnh đạo anh hùng”

Chúng ta thường có xu hướng tôn vinh hình ảnh một người lãnh đạo táo bạo, lôi cuốn và không thể mắc sai lầm. Chính ngộ nhận này khiến các tổ chức dễ dàng bỏ qua hay đánh giá thấp những ứng viên trầm tính và ham học hỏi, những người thực sự phù hợp hơn cho việc xây dựng đội nhóm hợp tác và sáng tạo lâu dài.

• Cái bẫy thành công

Thành công của bản thân có thể trở thành rào cản lớn nhất đối với sự khiêm tốn – là nguyên nhân khiến nhà lãnh đạo hình thành cái tôi quá lớn, không sẵn sàng thừa nhận hạn chế của bản thân cũng như công trạng/ đóng góp của cấp dưới.

• Ngộ nhận rằng khiêm tốn là “yếu đuối”

Nhiều người thường đánh đồng hai chữ “khiêm tốn” với sự thụ động hoặc thiếu tự tin. Tuy nhiên, chúng ta cần phân biệt rõ:

• • Khiêm tốn giả tạo là dấu hiệu của sự bất an – giả vờ rằng bản thân thấp kém hơn so với thực tế.
  • Khiêm tốn đích thực là dấu hiệu của sức mạnh và sự tự tin. Thực tế, chỉ những người nhận thức và tin tưởng vào năng lực bản thân mới dám cởi mở về những điều mình chưa biết, dám chân thành ca ngợi điểm mạnh của người khác.

Bí quyết thực hành phong cách lãnh đạo khiêm nhường

1. Chủ động thu thập & lắng nghe phản hồi

Đừng chờ đến buổi đánh giá hiệu suất hàng năm, nhưng hãy luôn chủ động xin ý kiến góp ý từ người khác. Khi nhận được phản hồi từ người khác – dù thông tin bạn nhận được có khó nghe tới thế nào – hãy luôn trả lời lại bằng một câu như “Cảm ơn bạn đã chia sẻ điều đó với tôi!”

2. Công khai thừa nhận sai lầm

Việc thừa nhận yếu điểm/ hạn chế của bản thân là một trong những cách hiệu quả nhất để nuôi dưỡng lòng tin. Mỗi khi phạm sai lầm, nhà lãnh đạo cần nhanh chóng và công khai nhìn nhận điều đó. Chính khi làm như vậy, bạn cũng đồng thời gửi đi thông điệp mạnh mẽ, khuyến khích đội nhóm xem thất bại là cơ hội học hỏi – không phải là điều gì “đáng xấu hổ” cần phải che giấu bằng được.

3. Chuyển từ “Tôi” sang “Chúng ta”

Một nhà lãnh đạo khiêm nhường sẽ luôn hiểu rằng, thành công là nhờ nỗ lực chung của cả đội. Vì lý do đó, họ sẽ hình thành thói quen thường xuyên giao tiếp và ghi nhận đóng góp của từng thành viên.

4. Tâm thế học hỏi

Hoàn toàn trái ngược với thái độ “biết tuốt”, tâm thế học hỏi xuất phát từ niềm tin chân thành rằng mọi cá nhân, dù chức vụ hay thâm niên của họ ra sao, đều có kiến thức và quan điểm giá trị đáng chia sẻ.

Đọc thêm: 12 nguyên tắc lãnh đạo vàng cho cấp quản lý thời nay

Lãnh đạo khiêm cung

Biến sự khiêm nhường thành chuẩn mực của tổ chức

• Đừng chỉ tôn vinh hình mẫu “anh hùng”: Khi đánh giá ứng viên cho vị trí lãnh đạo, doanh nghiệp cần nhìn xa hơn thành tích cá nhân. Tiêu chí thăng chức phải được thay đổi để ưu tiên tinh thần “chúng ta” hơn là “tôi”.
• Tạo môi trường giàu tính phản hồi: Điều quan trọng là tổ chức cần xây dựng cơ chế giúp phản hồi đa chiều trở thành một phần bình thường của công việc (ví du: áp dụng quy trình phản hồi 360 độ).
• Tôn vinh thành công của tập thể: Chủ động chuyển hướng chú tâm và khen thưởng từ công trạng cá nhân sang thành tích đội nhóm.

Đọc thêm: Lập kế hoạch kế nhiệm – Quy trình hoạch định 5 bước chi tiết

Danh ngôn về lãnh đạo bằng sự khiêm nhường

Bạn đọc quan tâm có thể xem qua tuyển tập câu nói hay về lãnh đạo tại đây!

Càng khiêm tốn và minh bạch bao nhiêu, nhà lãnh đạo sẽ càng thành công bấy nhiêu.

Michael Hyatt

Nhà lãnh đạo xuất chúng là người đủ khiêm tốn để nhận ra rằng, thành công của họ phụ thuộc vào mọi người.

John C. Maxwell

Điểm khác biệt giữa một nhà lãnh đạo tốt và một nhà lãnh đạo vĩ đại chính là sự khiêm tốn.

James C. Collins

Trước khi trở thành lãnh đạo, thành công chính là phát triển bản thân. Khi trở thành nhà lãnh đạo, thành công chính là phát triển người khác.

Jack Welch

Người khiêm tốn không đánh giá thấp bản thân; họ chỉ nghĩ về bản thân mình ít hơn mà thôi.

Ken Blanchard

Chúng ta có mặt trên mặt đất này là để góp phần vào sự thay đổi tích cực, không phải để chứng minh bản thân là người thông minh hay đúng đắn.

Peter Drucker

Công thức thành công là như sau: Bớt cái “tôi”, Thêm cái “ta”.

Marshall Goldsmith

Mọi người sẽ không quan tâm bạn biết bao nhiêu cho đến khi họ biết bạn quan tâm đến mức nào.

Theodore Roosevelt

Mọi dòng suối đều chảy ra biển vì biển thấp hơn. Sự khiêm nhường mang lại sức mạnh cho biển.

Lão Tử

Phàm ai tôn mình lên sẽ bị hạ xuống; còn ai hạ mình xuống sẽ được tôn lên.

Luke 14:11

Sách lãnh đạo bằng sự khiêm nhường

• Humble Leadership: The Power of Relationships, Openness, and Trust – Edgar H. Schein & Peter A. Schein
• Humble Inquiry: The Gentle Art of Asking Instead of Telling – Edgar H. Schein
• Humble Consulting: How to Provide Real Help Faster – Edgar H. Schein
• The Art of Possibility – Rosamund Stone Zander & Benjamin Zander

Đọc thêm: Triết lý lãnh đạo – Nền tảng cho niềm tin & thành công

Lãnh đạo bằng sự khiêm nhường

Khám phá giải pháp đào tạo lãnh đạo của ITD World

Tại ITD World, chúng tôi tự hào là đơn vị lâu năm về phát triển lãnh đạo trong và ngoài nước. Các chương trình của ITD được thiết kế nhằm cung cấp các khuôn khổ/ công cụ thực tiễn giúp trau dồi tư duy lãnh đạo khiêm nhường và hiệu quả.

• Huấn luyện cấp điều hành (Executive coaching): Một mối quan hệ đối tác riêng tư, cá nhân hóa là môi trường lý tưởng giúp nhà lãnh đạo nuôi dưỡng nhận thức sâu sắc về bản thân.
• Hội thảo chuyên đề về lãnh đạo: Các chương trình của ITD World được tổ chức nhằm truyền đạt các kỹ năng lãnh đạo nền tảng, bao gồm cách góp ý và tiếp nhận phản hồi, trí tuệ cảm xúc, xây dựng môi trường an toàn tâm lý, v.v…
• Đào tạo in-house: Giải pháp đào tạo theo yêu cầu doanh nghiệp nhằm xây dựng văn hóa phản hồi tích cực và hợp tác.

Liên hệ ngay với ITD World để tìm hiểu thêm thông tin chi tiết & nhận tư vấn HOÀN TOÀN MIỄN PHÍ!

Có thể bạn quan tâm:

• Lãnh đạo bằng tình yêu thương: Hơn cả một triết lý nhân sinh
• Lãnh đạo bằng sự tử tế: Xu hướng của tương lai
• Lãnh đạo với lòng trắc ẩn: Hướng đi cho kỷ nguyên mới

Nguồn tham khảo

Humble Leadership: The Quiet, Often Forgotten Powerhouse. https://itdworld.com/blog/leadership/humble-leadership/.